۱۰۳۷ سال پیش در چنین روزی، ابن سینا، دانشمند و متفکر بزرگ ایرانی در شهر بخارا چشم به جهان گشود. ۱۰۳۷ سال پیش در چنین روزی (۱ شهریور سال ۳۵۹ شمسی)، ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا مشهور مشهور به ابن سینا، فیلسوف و دانشمند بزرگ ایرانی در شهر بخارا (پایتخت سامانیان در کشور کنونی ازبکستان) چشم به جهان گشود. ابن سینا در روستای افشانه در نزدیکی شهر بخارا، در خانواده ای فرهیخته متولد شد. پدرش عبدالله از نامداران دربار سامانی بود و به علم و دانش اهمیت فراوان می داد. پدر ابن سینا که از همان کودکی به هوش و استعداد سرشار پسرش پی برده بود، او را به مدرسه ای در بخارا فرستاد تا در آنجا به خوبی تحصیل کند. اما هوش و استعداد ابن سینا به حدی بود که وی توانست در ۱۴ سالگی از تمامی اساتید خود پیشی بگیرد و دانش خود را فراتر از آن ها کند. تا جایی که بسیاری از اساتید وی از پذیرش ابن سینای جوان به دلیل اینکه دیگر چیزی برای آموزش به وی نداشتند، سر باز زدند. ابن سینا کسی را نداشت که از وی علوم طبیعی یا داروسازی را فرابگیرد و پزشکان مشهور از دستورالعمل های وی تبعیت می کردند. البته وی در فراگیری علم مابعدالطبیعه ارسطو دچار مشکل شد. نقل شده است که ابن سینا بیش از ۴۰ بار کتاب مابعدالطبیعهارسطو را خواند، ولی نتوانست آن را بفهمد؛ تا این که به طور اتفاقی کتابی از ابونصر فارابی (از بزرگ ترین فیلسوفان ایرانی) به دست او رسید که به تفسیر مابعدالطبیعه ارسطو پرداخته بود و به کمک آن، سرانجام ابن سینا توانست کتاب ارسطو را درک کند. فارابی به دلیل تفسیرهایی که از کتاب های ارسطو نگاشته، به معلم ثانی معروف است. ابن سینا در ۱۸ سالگی بر تمام علوم عصر خود مسلط شد. پیشرفت های بعدی ابن سینا، مرهون استدلال های شخصی او بود. ابن سینا در طول حیات خود در حدود ۴۵۰ کتاب در زمینه های گوناگون نگاشته که از نوشته های وی تنها ۲۴۰ اثر باقی مانده است. از معروف ترین آثار ابوعلی سینا می توان به کتاب شفا که یک دانشنامه علمی و فلسفی جامع است و کتاب قانون که یکی از معروف ترین آثار تاریخ پزشکی است اشاره کرد. آثار ابوعلی سینا در حوزه پزشکی تا بدانجا گسترش پیدا کرد و مورد استفاده قرار گرفت که تا حدود سال ۱۶۵۰ میلادی در بسیاری از دانشگاه های پزشکی دنیا به عنوان مرجع تدریس می شد و مورد استفاده قرار می گرفت. این کتاب که نزدیک به ۷۰۰ سال در مراکز علمی اروپا تدریس می شد، به زبان عربی نگاشته شد و عبدالرحمن شرفکندی آن را در دهه ۴۰ و ۶۰ شمسی به فارسی ترجمه کرد. قانون، مهم ترین و مفصل ترین کتاب ابن سینا در طب و از مهم ترین آثار در تاریخ پزشکی به حساب می آید. ابوعلی سینا در تاریخ ۱ رمضان سال ۴۲۸ قمری (۲ تیر سال ۴۱۶ هجری شمسی) در ۵۷ سالگی، در شهر همدان چشم از جهان فروبست. آرامگاه بوعلی سینا در شهر همدان واقع است. روز ۱ شهریور در کشور ایران، به یاد این دانشمند بزرگ به عنوان روز پزشک نام گذاری شده است.

۲۳ سال پیش در چنین روزی لینوس کارل پاولینگ، زیست شیمیدان، فعال صلح، نویسنده و معلم آمریکایی در ۹۳ سالگی چشم از جهان فروبست. این دانشمند یکی از تأثیرگذارترین شیمیدانان تاریخ است. ۲۳ سال پیش در چنین روزی، لینوس کارل پاولینگ، دانشمند برجسته آمریکایی که به عنوان یکی از برترین شیمیدانان تاریخ از او یاد می شود و شیمی کوانتومی و بیولوژی مولکولی از یادگارهای او است، فوت کرد. این دانشمند برجسته در سال ۱۹۵۲ مفتخر به دریافت جایزه نوبل شیمی و در سال ۱۹۶۲ مفتخر به دریافت جایزه نوبل صلح شد. مجله New Scientist نام وی را در بین ۲۰ دانشمند بزرگ تاریخ قرار داده است. لینوس کارل پاولینگ در ۲۸ فوریه سال ۱۹۰۱ در شهر پورتلند چشم به جهان گشود. او در ۹ سالگی علاقه به مطالعه کردن وکتاب خواندن داشت و از همان دوران با دیدن چند آزمایش شیمی که توسط دوستش انجام شد، به علم شیمی گرایش پیدا کرد. پاولینگ در دوران دبیرستان به مطالعه بیشتر و انجام آزمایش های گوناگون شیمی پرداخت و در ۱۵ سالگی توانست امتیازهای لازم را برای ورود به دانشگاه ایالتی ارگان کسب کند؛ ولی نتوانسته بود نمره ی قبولی را در رشته ی تاریخ آمریکا کسب کند به همین دلیل دبیرستانش از دادن دیپلم به وی خودداری کرد. در آن زمان پاولینگ از مدیر دبیرستان درخواست کرد که اجازه بدهد در کنار ادامه تحصیل، مجددا در کلاس تاریخ شرکت کند تا نمره ی مورد نیاز را کسب کند که مدیر دبیرستان با این خواسته ی او مخالفت کرد. لینوس کارل پاولینگ در این مقطع تصمیم گرفت دبیرستان را ترک کند و مدرک دیپلم خود را دریافت نکند. جالب است بدانید این دبیرستان ۴۵ سال بعد، زمانی که لینوس کارل پاولینگ جایزه نوبل خود گرفت، به او دیپلم دبیرستان را اعطاء کرد. بعد از ترک دبیرستان، لینوس کارل پاولینگ در یک فروشگاه با حقوق ۸ دلار در هفته شروع به کار کرد. مادرش یک قرار مصاحبه با یکی از کارخانه داران بزرگ پرتلند ترتیب داد و بدین ترتیب او کار در فروشگاه را ترک کرد و به عنوان کارآموز مکانیک وارد کارخانه شد و در آنجا به صورت ماهیانه ۵۰ دلار دریافت می کرد. پاولینگ با استفاده از زمان های آزاد خود، یک لابراتوار عکاسی تأسیس کرد تا بتواند خرج ادامه تحصیل را تأمین کند. سرانجام لینوس کارل پاولینگ توانست با تلاش های زیاد، در سال ۱۹۱۷ پذیرش دانشگاه ایالتی ارگان را دریافت کند. شرایط تحصیل برای لینوس کارل سخت بود؛ چراکه باید به صورت هم زمان به سختی کار می کرد تا خرج تحصیل خود را تأمین کند. سرانجام لینوس کارل پاولینگ توانست در سال ۱۹۲۲ در رشته مهندسی شیمی از دانشگاه ایالتی ارگان فارغ التحصیل شود و سپس برای ادامه تحصیل وارد دانشگاه کلتک شد و در سال ۱۹۲۵ از این دانشگاه مدرک دکترای خود را دریافت کرد. لینوس کارل پاولینگ یکی از برجسته ترین و تأثیرگذارترین شیمیدانان تاریخ به حساب می آید که در کنار رتبه علمی بسیار بالایی که داشت، در جنبه های دیگری نیز فعال بود. این دانشمند بزرگ تا قبل از وقوع جنگ جهانی دوم نسبت به مسائل سیاسی بی توجه بود؛ ولی با بروز جنگ جهانی دوم تبدیل به یکی از فعالان صلح شد. حتی در پروژه ی منهتن که برای ساخت بمب اتمی ایجاد شده بود، از این دانشمند بزرگ دعوت به عمل آمد تا در بخش شیمی پروژه فعالیت کند؛ ولی لینوس کارل پاولینگ این درخواست دولت آمریکا را نپذیرفت. ولی با این وجود در بعضی از پروژه های نظامی با دولت آمریکا همکاری کرد. برای مثال می توان ساخت دستگاه سنجش اکسیژن زیردریایی ها و زره های غیرقابل نفوذ را نام برد. او در سال ۱۹۴۶، به درخواست آلبرت اینشتین عضو کمیته اضطراری دانشمندان اتمی شد تا بتواند جلوی ساخت سلاح های هسته ای را بگیرد؛ این گروه بیشتر با هدف اطلاع رسانی به عموم مردم و استفاده از فشار اذهان عمومی بر دولت ها برای عدم استفاده از سلاح اتمی تشکیل شده بود. فعالیت های گسترده این دانشمند بزرگ برای صلح جهانی و فشار بر دولت آمریکا برای توقف ساخت سلاح های اتمی تا آنجا پیش رفت که دولت آمریکا پاسپورت وی را توقیف کرد تا وی نتواند در کنفرانس لندن در سال ۱۹۵۲ سخنرانی کند. در سال ۱۹۵۸ با تلاش لینوس کارل پاولینگ و همسرش، یک طومار برای جلوگیری از انجام آزمایش های اتمی و تأثیرات مخرب آن بر محیط زیست و زندگی انسان ها، با امضای ۱۱ هزار دانشمند در سازمان ملل ارائه شد. لینوس کارل پاولینگ به خاطر تمام تلاش های که برای صلح جهانی و توقف انجام آزمایش های بمب های اتمی انجام داد در سال ۱۹۶۲ مفتخر به دریافت جایزه نوبل صلح شد. با وجود تمامی حاشیه هایی که فعالیت های صلح دکتر پاولینگ برایش ایجاد کرده بود، نباید رتبه علمی این دانشمند را در حدی معمول برشمرد؛ چراکه به واسطه دستاوردهای علمی لینوس کارل پاولینگ، نام این دانشمند در بین بزرگ ترین دانشمندان تاریخ قرار دارد. مجله New Scientist نام دکتر پاولینگ را در بین ۲۰ دانشمند بزرگ در تمام تاریخ قرار داده است و جالب است بدانید که به جز دکتر پاولینگ، تنها نام آلبرت اینشتین از میان تمام دانشمندان قرن بیستم میلادی در این لیست قرار دارد. لینوس کارل پاولینگ در ۱۹ آگوست سال ۱۹۹۴ و در ۹۳ سالگی، بعد از یک عمر خدمت به علم و بشریت چشم از جهان فروبست؛ ولی یاد و خاطره وی در کنار تمام دستاوردهای علمی اش باقی خواهد ماند.

۱۰۴ سال پیش در چنین روزی، راجر ولکات اسپری، روانشناس و عصب شناس برجسته آمریکایی و برنده جایزه نوبلپزشکی در سال ۱۹۱۳ در شهر هارتفورد متولد شد. ۱۰۴ سال پیش در چنین روزی (۲۰ اگوست سال ۱۹۱۳)، راجر ولکات اسپری، عصب شناس برجسته آمریکایی، در شهر هارتفورد و در خانواده ای از طبقه متوسط به بالای جامعه ی آن روز آمریکا چشم به جهان گشود. پدرش بانکدار بود و مادرش در رشته ی تجارت تحصیل کرده بود. راجر در دوران دبستان و دبیرستان یک ورزشکار موفق بود و در چندین رشته ورزشی همچون بسکتبال و بیس بال، عضو تیم ورزشی مدرسه خود بود. او از نظر تحصیلی نیز نمرات بسیاری خوبی کسب می کرد که به کمک همین نمرات توانست بورسیه تحصیلی در کالج اوبرلین به دست بیاورد. در کالج اوبرلین وی کاپیتان تیم بسکتبال بود. در آغاز، تحصیلات عالی را با رشته زبان انگلیسی آغاز کرد؛ ولی حضور وی در کلاس های روانشناسی دکتر استتسون، کسی که با ویلیام جیمز پدر روانشناسی آمریکا کار کرده بود، موجب شد بدین سو گرایش پیدا کند. دکتر استتسون دچار معلولیت بود و زیاد قادر به حرکت نبود. در این شرایط راجر جوان همیشه سعی می کرد به او کمک کند و هر زمان که لازم بود وی را به مقصدهای که مد نظر داشت می رساند. این کمک راجر به دکتر استتسون حتی شامل بردن وی به قسمت پذیرایی در وقت ناهار می شد که خود راجر نیز به استتسون و سایر اساتید می پیوست و به صحبت های آن ها گوش می کرد. همین باعث شد به واسطه ی شنیدن بحث ها و صحبت های استتسون و همکارانش در خصوص روانشناسی، به این علم بیشتر علاقه مند شود. زمانی که راجر لیسانس خود را در رشته ی زبان و ادبیات انگلیسی دریافت کرد تصمیم گرفت در دانشگاه باقی بماند و فوق لیسانس خود را در رشته ی روانشناسی ادامه دهد. راجر ولکات اسپری در سال ۱۹۳۷ موفق به دریافت فوق لیسانس خود در رشته روانشناسی شد و با ادامه مسیر مورد علاقه خود یعنی تحصیل در رشته روانشناسی، در سال ۱۹۴۱ موفق به دریافت مدرک دکترا از دانشگاه شیکاگو شد. بعد از دریافت مدرک دکترا راجر به تحصیلات خود در دانشگاه هاروارد ادامه داد تا مدرک فوق دکترا را نیز دریافت کند. دکتر راجر ولکات اسپری در سال ۱۹۴۲ در لابراتوار بیولوژی یرکس که زیر نظر دانشگاه هاروارد فعال بود، شروع به کار کرد. در سال ۱۹۴۶ دکتر اسپری این لابراتوار را ترک کرد تا به عنوان استادیار در دانشگاه شیکاگو مشغول به کار شود. در سال ۱۹۴۹، زمانی که وی در حال چکاپ معمول پزشکی خود بود پزشکان بیماری سل را در وی تشخیص دادند که به همین دلیل و برای درمان وی به منطقه ساراناک در کوهستان های نیویورک فرستاده شد. زمانی که دکتر راجر برای درمان در کوهستان های نیویورک بود، به تحقیقات خود در خصوص سیستم های عصبی و مغز ادامه داد و مهم ترین مقاله خود را بر اساس همین تحقیقات به چاپ رساند. در سال ۱۹۵۲ دکتر اسپری به عنوان رئیس بیماری های عصبی و نابینایی موسسه سلامت ملی آمریکا برگزیده شد و سپس به دانشگاه شیکاگو بازگشت و در آنجا به عنوان استادیار رشته روانشناسی مشغول به کار شد. اما ۲ سال بعد به دانشگاه کلتک رفت تا به تدریس رشته روانشناسی در این دانشگاه بپردازد و بتواند بیشتر در خصوص سیستم های عصبی مغزتحقیق کند. دکتر راجر ولکات اسپری زمانی که روی مبحث Intraocular transfer تحقیق می کرد به موضوع Split-Brain علاقه مند شد. آزمایش هایی که دکتر اسپری روی رفتار نیم کره های مغز و ارتباط آن ها از طریق شبکه های عصبی و نحوه تأثیر آن ها بر عملکرد انسان داشت، موجب شد جایزه نوبل سال ۱۹۸۱ را به خود اختصاص دهد. برای نمونه تحقیقات دکتر اسپری نشان داد با قطع کردن بعضی از اعصاب مغز و از بین بردن بعضی ارتباطات میان نیم کره های مغز انسان، می توان از پیشروی بیماری صرع جلوگیری کرد.وی هیچ گاه از کار کردن و تحقیق کردن بازنایستاد و تا آخرین لحظات عمرش مشغول مطالعه و تحقیق بود. دکتر راجر ولکات اسپری در ۱۷ آوریل سال ۱۹۹۴ به دلیل بیماری ALS چشم از جهان فروبست.

۱۲۹ سال پیش در چنین روزی، جان پمبرتون، شیمیدان و مخترع آمریکایی چشم از جهان فروبست. شاید این نام چندان آشنا نباشد؛ ولی وی با اختراع کوکاکولا دنیایی را به تسخیر خود درآورده است. ۱۲۹ سال پیش در چنین روزی، جان استیث پمبرتون، شیمیدان و مخترع برجسته آمریکایی در شهر آتلانتای ایالت جورجیای آمریکا فوت کرد. شاید نام او در ذهن ها آشنا نباشد؛ ولی آنچه وی از خود بجای گذاشت، امروزه تبدیل به یک امپراتوری عظیم شده است. این شیمیدان برجسته خالق امپراتوری کوکاکولا است که امروزه در هرجایی می توان محصولات و آثار آن را مشاهده کرد. جان پمبرتون در ۸ جولای ۱۸۳۱ در ناکسویل جورجیا متولد شد. وی توانست در سال ۱۸۵۹ به عنوان داروساز تجربی از کالج ماکون در جورجیا فارغ التحصیل شود. در آوریل سال ۱۸۶۵ و زمانی که جان پمبرتون در ارتش خدمت می کرد، در خلال جنگ کلمبوس مجروح شد. او در دوران درمان برای از بین بردن درد مجبور به استفاده از داروی مورفین شد که به دلیل استفاده زیاد از آن، تقریبا به مورفین معتاد شده بود. با توجه به این موضوع که جان پمبرتون خود داروساز بود، به فکر ساخت دارویی افتاد تا بتواند اعتیاد خود به مورفین را درمان کند. او در ابتدا شروع به کار روی داروهای ضد درد کرد و سپس به سراغ ساخت نوشیدنی های خاص رفت. اولین نوشیدنی که به نام خود ثبت کرد تحت عنوان «نوشیدنی کوکای فرانسوی پمبرتون» عرضه شد. در سال ۱۸۸۶ با توجه به وضع قوانین جدید در خصوص مصرف نوشیدنی های الکلی و مصرف مواد مخدر، جان پمبرتون شروع به تحقیق به صورت سعی و خطا برای ساخت یک نوشیدنی غیر الکلی کرد تا بتواند آن را جایگزین نوشیدنی قبلی خود کند و سرانجام موفق به تولید فرمول نوشیدنی معروف کوکاکولا شد. جان پمبرتون در همان ابتدای راه برای گسترش کسب و کار نوشیدنی غیر الکلی تحت عنوان کوکاکولا، دچار بیماری شد و تصمیم گرفت حق مالکیت فرمول کوکاکولا و سهم خود از این کسب و کار را بفروشد؛ البته مخارج بالای اعتیاد وی نیز در این تصمیم بی تأثیر نبود. با این وجود جان پمبرتون اعتقاد داشت که کوکاکولا روزی تبدیل به نوشیدنی ملی در کشور آمریکا خواهد شد. تفکر جان اشتباه و به دوراز واقعیت نبود. به همین منظور او تصمیم گرفت بخشی از سهم خود را به نام پسرش کند ولی پسرش ترجیح داد پول نقد در اختیار داشته باشد و به همین دلیل در همان سال های ابتدایی، کل سهم جان پمبرتون توسط «آیا کندلر» خریداری شد. جان پمبرتون در ۱۶ اگوست سال ۱۸۸۸ در ۵۷ سالگی، درحالی که به دلیل بیماری سرطان شکم و اعتیاد مورفین به شدت ضعیف شده بود چشم از جهان فروبست؛ ولی اختراع وی یعنی کوکاکولا دنیا را به تسخیر خود درآورده است.