140 سال پیش آنتونیو مونیس عصب شناس و پزشک سرشناس پرتغالی متولد شد. مونیس جایزه نوبل پزشکی را سال 1949 به خود اختصاص داد و از او به عنوان یکی از بنیانگذاران جراحی روانی یاد می‌شود.

29 نوامبر سال 1874 انتونیو مونیس پزشک و عصب شناس بزرگ پرتغالی که بنیانگذار روش پرتونگاری مغزی و یکی از اصلی‌ترین پایه‌گذاران جراحی روانی است، دیده به جهان گشود. آنتونیو در آوانکا متولد شد و در این شهر بزرگ شد. وی پس از پایان دوره‌ی دبیرستان در دانشگاه کویمبرا در رشته پزشکی به تحصیل پرداخت و بعد از فارغ التحصیلی پزشکی را در رشته عصب شناسی در دانشگاه بوردو در فرانسه ادامه داد و به عنوان رئیس دپارتمان عصب شناسی این دانشگاه مشغول به کار شد.

وی در سال 1902 از این مقام استعفا داد و به سیاست روی آورد و بین سال‌های 1903 تا 1917 در پارلمان پرتغال به فعالیت‌های سیاسی مشغول بود. اواخر سال 1917 به عنوان سفیر پرتغال در مادرید برگزیده شد و سال 1918 به مقام وزارت امور خارجه پرتغال رسید. آنتونیو مونیس در کنار سیاست، فعالیت‌های علمی را نیز مجددا آغاز کرد و بصورت نیمه وقت به تدریس آناتومی و فیزیولوژی می‌پرداخت. وی سال 1911 به عنوان استاد عصب شناسی دانشگاه تازه تاسیس لیسبون مشغول به کار شد.

مونیس سال 1920 تصمیم گرفت از سیاست فاصله بگیرد و تمام وقتش را در زمینه تدریس و فعالیت‌های علمی در پزشکی صرف کند. وی سال 1927 روش پرتو نگاری مغزی را ابداع کرد که می‌توانست از شریان‌های مغزی عکس‌برداری کند و کمک بسیار بزرگی در جراحی‌های مغز به حساب می‌آمد و در برنامه‌ریزی جراحان بسیار موثر بود و به موجب همین ابداع، مونیس دوبار نامزد دریافت جایزه نوبل پزشکی شد. سال 1936 مونیس مقاله‌ای در خصوص روش جراحی لوبوکومی برای درمان بعضی از بیماری‌های روانی ارائه کرد که البته این روش امروزه کاربرد چندانی ندارد. در آغاز وی این روش جراحی را روی 40 بیمار داوطلب آزمایش کرد که نتایج قابل قبولی به همراه داشت. سال 1949 یکی از بیماران مونیس به وی شلیک کرد که در اثر آن آسیب جدی دید و تقریبا تا آخر عمر مجبور به استفاده از ویلچر شد. در گذشته تصور می‌شد که اختلال اصلی در بسیاری از بیماری‌های روانی مانند سایکوز در کورتکس قسمت پره‌فرونتال (قسمتی از قشر مغز در ناحیه زیر پیشانی) است، به همین دلیل درمان را در تخریب یا قطع ارتباطات این بخش از مغز می‌دانستند. لوبوتومی تخریب بخش‌های قدامی لوب فرونتال مغز یا جداکردن ارتباط این بخش از راه‌های مغزی با سایر قسمت‌های مغز است. شیوه‌های مختلفی برای این عمل وجود دارد ولی اغلب اینکار با سوراخ کردن جمجمه و وارد کردن وسیله جراحی به نام لوکوتوم انجام می‌شد.

دکتر آنتونیو مونیس بنیانگذار پرتونگاری مغزی سال 1955 در سن 81 سالگی دیده از جهان فرو بست.